Dijital Telif Yasası... Doç. Dr. Cahit Suluk: Zaman kaybetmeden yürürlüğe girmeli

TBMM'de çalışmaları devam eden Dijital Telif Yasası düzenlemesiyle ilgili Doç. Dr. Cahit Suluk, Türkiye’nin haberciyi ve haberin niteliğini korumak için zaman kaybetmeden bir uygulama yapması gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Suluk, "Bu düzenlemenin yapılması zorunlu. Aksi halde haber sektörü göz göre göre yok oluyor. İçerik üretenler, üretemediklerinde 'misenformasyon' diye adlandırılan yalan yanlış bilgileri ve şirketlerin reklamvari bilgilerini haber diye topluma yutturacaklar. Avrupa'daki telif hukukçuları buna karşı çıkıyor. Buna rağmen AB bu konuda gerekli düzenlemeyi yaptı. Türkiye'de de düzenlemelerin yapılması zorunlu" ifadelerini kullandı.

Dijital mecralarla ilgili atılan en büyük adımlardan biri olan ‘Sosyal Medya ve Dezenformasyonla Mücadele Yasası’nın 2022’de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin ardından ‘Dijital Telif Yasası’ ile ilgili çalışmalar da start aldı.

Türkiye’de fikir ve sanat eserleri üzerindeki telif hakları 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunuyor. Ancak dijital içerik üreticilerinin ortaya koyduğu eserleri korumak konusunda yetersiz kalan yasa, 1952 yılında yürürlüğe girmiş ve ilim, edebiyat, müzik, güzel sanat ve sinema eserleri olarak listelenmişti.

Bu durumda ise habercilikte ‘telif’ geri planda kalıyor ve habercilerin eserleri yeterince korunamıyor. Ek olarak dijital yayıncıların yanında sosyal medyada da eserlerin hem mülkiyet hakkı hem de güvenilirliği sağlanamıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) hazırlıkları yapılan Dijital Telif Yasası'na ilişkin İstanbul Medeniyet Üniversitesi (İMÜ) Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Av. Doç. Dr. Cahit Suluk Milliyet.com.tr’den Zeynep Dilara Akyürek'e konuştu.

‘TBMM’DEN TELİF HAKKI TANINMADIĞI SÜRECE KAN KAYBEDECEK’

Haber üretim sürecinin sağlıklı şekilde devam edebilmesi için yasa koyucunun araya girerek serbest pazarın işleyişine müdahale etmesi ve basın yayıncılarına telif hakkı tanıması bir zorunluluk haline geldi. Avrupa Birliği (AB) Dijital Tek Pazar Yönergesi'ni 2019 yılında kabul ederek 2021 yılından itibaren yürürlüğe koydu. Geçtiğimiz günlerde Kanada da bu konuda harekete geçen ülkelerden biri olmuş ve Google, Kanada merkezli haber kuruluşları ve şirketlerine yıllık yaklaşık 74 milyon dolarlık ödeme yapmayı kabul etmişti. Doç. Dr. Cahit Suluk, Dijital Telif Yasası'yla korunacak basının demokratik ülkelerin vazgeçilmez bir unsuru olduğuna dikkat çekti. TBMM’de çalışmaları süren yasaya ilişkin dikkat çekici açıklamalar yapan Doç. Dr. Suluk, “Habere telif hakkı tanımadığı sürece gazetelerin daha da kan kaybedecek” diye konuştu.

dijital telif yasası... doç. dr. cahit suluk: zaman kaybetmeden yürürlüğe girmeli

Dijital Telif Yasası... Doç. Dr. Cahit Suluk: Zaman kaybetmeden yürürlüğe girmeli

Doç. Dr. Suluk, “Ülkemizde faaliyet gösteren gazetelerin fiziki satışları büyük ölçüde sona erdi ve buradan bir gelir elde edilemiyor. Dünyada olduğu gibi ülkemiz de haber dijitale kaydı ve reklam gelirleri de aynı şekilde eşik bekçilerinin eline geçti. Sonuçta gazeteler ciddi olarak kan kaybetti ve gazetecilik sürdürülebilir bir sektör olmaktan çıktı. Türkiye Büyük Millet Meclisi habere telif hakkı tanımadığı sürece gazetelerin daha da kan kaybederek bir kısmının kapanacağı, bir kısmının da şekil değiştirerek oradan buradan toplayacağı içeriklerle okuyucuyu oyalayacağı bir döneme giriyoruz. Oysa demokratik toplumlarda haber alma ve verme hürriyeti vardır. Anayasayla güvence altına alınan bu hürriyet gereği basın, demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarındandır.”

'HABER DİYE TOPLUMA YUTTURACAKLAR'

Doç. Dr. Cahit Suluk, içerik üreticilerin giderek azalmasının ilerleyen dönem için, haberlerin niteliğinin düşüşünde etkili olacağından bahsetti.

Doç. Dr. Suluk, "Bu düzenlemenin yapılması zorunlu. Aksi halde haber sektörü göz göre göre yok oluyor. İçerik üretenler, üretemediklerinde 'misenformasyon' diye adlandırılan yalan yanlış bilgileri ve şirketlerin reklamvari bilgilerini haber diye topluma yutturacaklar. Avrupa'daki telif hukukçuları buna karşı çıkıyor. Buna rağmen AB bu konuda gerekli düzenlemeyi yaptı. Türkiye'de de düzenlemelerin yapılması zorunlu. Aksi halde haber sektörü göz göre göre yok olacak. Bu durumun düzelmesi için yasa koyucunun işe müdahil olup, basını ayakta tutuyor ve koruyor olması gerekiyor. Bu, demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından biri" dedi.

‘DİJİTAL TELİF YASASI İÇİN ZAMAN KAYBEDİLMEMELİ’

Doç. Dr. Cahit Suluk, haberlerin de tıpkı sanat eserleri gibi bir fikri ürün oluğunu belirterek AB’nin hayata geçirdiği düzenlemenin önemine değindi. Doç. Dr. Suluk, Türkiye’nin de haberciyi ve haberin niteliğini korumak için zaman kaybetmeden benzer bir uygulama yapması gerektiğini ekleyerek sözlerini şöyle sonlandırdı:

"Haberin dijitalleşmesinin yol açtığı ‘haber krizi’ yasal bir müdahaleyi gerekli kılıyor. Patent, tasarım ve telife benzer şekilde haberler de bir fikri üründür. Fikri mülkiyet hakları, yasalarla teşvik edilmekte ve ödüllendirilmektedir. Yasa koyucular, fikri ürün sahiplerine deyim yerindeyse ‘torpil’ yapar ve ilgili hakkın izinsiz kullanımını yasaklar. Oysa tarihsel süreçte haberler, kamu menfaati (haber verme ve alma özgürlüğü) nedeniyle telif dışında bırakıldı. AB, 2019 yılındaki düzenlemeyle bu yaklaşımı terk ederek habere telif hakkı getirdi. İlginç bir şekilde bu düzenlemenin altında yatan da ‘kamu menfaati’dir. Ülkemizde de zaman kaybedilmeksizin benzer bir yol izlenerek yasal düzenleme yapılmalıdır.”

OTHER NEWS

11 hrs ago

2. Ulusal Matematik Şampiyonası festival havasında gerçekleşti

11 hrs ago

Bayram tatilinde Milli Saraylara ziyaretçi akını! En çok ziyaret edilen yer oldu

11 hrs ago

YÖK Başkanı Özvar açıkladı: 'Yapay zeka' alanında 71 yeni programa öğrenci alınacak

11 hrs ago

Kayseri’de diri fay hattı bulundu! Diri fay hattı nedir, bulunması ne demek oluyor? İşte MTA diri fay hattı haritası

11 hrs ago

Sivasspor, 27 Haziran’da top başı yapacak

11 hrs ago

FIFA'nın transfer yasağı listesine 2 Süper Lig kulübü eklendi

11 hrs ago

Ergin Ataman, Euro 2024'teki 'tehlikeye' dikkat çekti! Arda Güler ve Cristiano Ronaldo sözleri

11 hrs ago

Yalçın Özbey son yolculuğuna uğurlandı

11 hrs ago

Süper Lig ekibi, Zdravko Dimitrov’u renklerine bağladı

11 hrs ago

Bakan Fidandan Habertürke açıklamalar

11 hrs ago

Sabiha Gökçen Havalimanı Kurban Bayramı tatilinde tüm zamanların yolcu rekorunu kırdı

11 hrs ago

AK Parti Sözcüsü Çelik: “(Suriye’nin kuzeyindeki sözde seçim) Türkiye Cumhuriyeti’nin milli güvenliğini tehdit eden bir gelişme olarak değerlendirilecektir ve buna anında cevap verilecektir”

12 hrs ago

Kuşadası Kent Meydanı’nın yapımı hızla ilerliyor

12 hrs ago

Meteoroloji yeni hava durumu haritasını paylaştı! Uyarı geldi: Bu saatlerde dışarı çıkmayın

12 hrs ago

Sosyal medyadaki istismar ile ilgili karar verildi

12 hrs ago

Sakarya'da feci ölüm! 40 cm'lik suda boğuldu

12 hrs ago

A Milli Takım'da krize sebep olmuştu! Arda Güler'in sakatlık gerçeği belli oldu

12 hrs ago

Çileli geri dönüş

12 hrs ago

Mourinho'lu Fenerbahçe yeni sezon hazırlıklarına başlıyor

12 hrs ago

Haziran Ayında İki Dev Halka Arz: Efor Çay Sanayi ve Seğmen Kardeşler Gıda Üretim

12 hrs ago

TÜBİTAK, ETÜ’nün "İskelet tabanlı eylem tanıma" projesine destek verdi

12 hrs ago

A Milli Takım'ın Portekiz yenilgisinin ardından yapılan eleştiriler haklı mı? Hakan Çalhanoğlu isyan etmişti, altı turnuvada sadece bir kez başarıldı...

12 hrs ago

Kübra 20 yaşındaydı... Ölüme götüren konuşma!

12 hrs ago

Türkiye, Çekya'ya ihracat rekoru kırdı

12 hrs ago

9 günün ardından rekor: Tam 1 milyon 757 bin 728 araç

12 hrs ago

Tarsus Doğa Parkı'ndaki lemur ve sırtlan doğum yaptı

12 hrs ago

Peş peşe açıklamalar! Ünlüleri giydiren modacı Tolga Çam'ın adı kavgaya karıştı

12 hrs ago

Antalya OSB Teknopark’a uluslararası yeşil bina sertifikası

12 hrs ago

Arda Güler için Salah ve De Bruyne örneği ve çağrı: Manchester United sözleşme imzalamalı

13 hrs ago

Yerin adeta MR'ı çekildi! Kayseri'de yeni fay bulundu!

13 hrs ago

Yurtiçi Kargo’da önemli organizasyon değişikliği

13 hrs ago

Mehmet Batu'nun öldüğü kazada motosiklet sürücüsü de hayatını kaybetti

13 hrs ago

Bayram tatilinde 11 bin 520 araç giriş yaptı

13 hrs ago

Elazığlı sporcudan Avrupa’da şampiyonluk

13 hrs ago

628 farklı bitkiye zarar veriyor

13 hrs ago

16 kişi hakkında uyuşturucudan işlem yapıldı

13 hrs ago

Ekonomi zirvesinde neler konuşuldu? CHP'nin Mehmet Şimşek'ten 4 talebi var

13 hrs ago

İmamoğlundan Kılıçdaroğlu ve Azmanbüs açıklaması

13 hrs ago

Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan kritik karar: Vergi cezalarında uzlaşma dönemi sona erdi!

13 hrs ago

Oturduğu apartmanın yöneticisi tarafından öldürüldü