Kronik ‘zaman bükücüler’ ve onlarla baş etme yöntemleri

kronik ‘zaman bükücüler’ ve onlarla baş etme yöntemleri

Kronik ‘zaman bükücüler’ ve onlarla baş etme yöntemleri

Uyanamamıştır, sular kesilmiştir, elektrikler gitmiştir, çok trafik vardır, ya kendisi hastalanmıştır ya da bir yakını… Bu bahaneleri yakınımızdaki bir arkadaştan, kardeşten veya eşten duyuyoruz, sinirleniyoruz. Fakat uzmanlar sürekli geç kalanların depresyon, dikkat bozukluğu gibi bazı sorunları olabileceğini söylüyor.

Dakiklik özellikle şehir hayatında bazen imkânsız olabiliyor fakat yine de birçoğumuz genellikle randevularımıza sadık kalmaya çalışıyoruz. Söz verdiğimiz saatte orada olmazsak bu durumun işimizi veya ilişkilerimizi etkileyeceğinin farkındayız. Fakat hepimizin etrafında sürekli bizi bekleten birileri de var ve bu kişilerle program yapmak çok zor. Acil işi çıktığı için, hasta olduğu için veya trafik yüzünden gibi hep bir bahaneleri oluyor. Oysa randevularına hep geç kalan kişiler daha çok kendilerini sabote ediyorlar. Kişisel ilişkilerine zarar verme eğilimindeler ve stres düzeyleri daha yüksek. Çok kaba ya da aşırı tembel değillerse hep geç kalmalarının mantıklı bir nedeni de olmalı.

Psikoterapist Dr. Feyza Bayraktar’a ve uzman psikolog Ayben Ertem’e bu durumun altında yatan nedenleri sorduk.

SEBEPLERİ NEDİR?

‘Kültürel farklar etkili olabilir’

◊ Almanlar bir yere daha erken gitmeyi tercih ederken Amerikalılar dakik olmak ister. Güney Avrupa ülkelerinde ya da Ortadoğu’da geç kalmak Batılı ve gelişmiş ülkelere kıyasla daha kabul görür. Bir yere zamanında varmak ya da geç kalmak gibi  davranışlarımızı aileden veya içinde olduğumuz toplumdan öğrenebiliyoruz. Dolayısıyla zaman kültürden kültüre farklı algılanabiliyor.

◊ Hiperaktivite-dikkat bozukluğu, yani organize olamama ve pasif agresif defanslar, yani bir yere gitmek istememe geç kalmanın nedenleri olabilir. Bir kişi depresyondaysa genellikle daha ağır hareket eder, bir şey yapmak için motivasyonu düşüktür. Bu

yüzden de gecikme olasılığı daha yüksektir.

◊ İlgi çekme ihtiyacı da insanın bu davranışı sergilemesine yol açabilir. Bir toplantıya son giren olmak ve insanların dikkatini bu şekilde çekmek alışkanlık haline gelebilir.

◊ Bazı insanların farklı bir zaman yönetimi biçimi vardır. Aslında onlar kısa bir süreye çok fazla iş sığdırmaya çalışırlar ve yetiştirebileceklerine dair gerçekçi olmayan bir beklenti içine girerler. Sonuç olarak bu işlerin hiçbiri yetişmez. (Feyza Bayraktar)

ARAŞTIRMALAR NE DİYOR?

‘İleriye yönelik bellek sorunları olabilir’

◊ Araştırmalara göre her toplumun yüzde 20’si zamanlama problemi yaşıyor. Bu insanlar kaba ya da tembel oldukları için yapmıyorlar bunu. Araştırmalara göre zamana bağlı ileriye yönelik bellek sorunları olabilir, kişilik özelliklerinden kaynaklanabilir ya da beyinlerinin nöral yolları aynı şeyi defalarca yapa yapa otomatikleşebilir.

◊ Freudyen yaklaşımdaki biliminsanları kendine zarar verme eğilimi olan nörotik kişiliklerin zaman yönetimi ve planlamada sorun yaşadığını ya da gelişimsel süreçte problemleri olduğunu söylüyor. Kişilik özelliklerine göz atarsak mükemmeliyetçiler bir işi yaparken onu en iyi şekilde bitirmeye odaklandıklarında bir başka işe geçmekte zorlanabiliyorlar.

◊ Zamanı iyi kullanamamak hem çalışanlar hem de öğrenciler için bir sorun ancak geç kalmanın çevresel sebeplerden kaynaklanabileceğine dair araştırmalar da var. Kanada’da McGill Üniversitesi’ndeki bir çalışmaya göre yol uzunluğu veya hava durumu gibi faktörler bir süre sonra zaman yönetiminde sorunlara neden oluyor. Çünkü kişinin enerji seviyesini etkiliyor.

◊ Çoklu görevlerin altından kalkmaya ya da herkesi memnun etmeye çalışanlar da zaman yönetiminde problem yaşıyor. San Diego Üniversitesi’nde 181 tren operatörüyle yapılan  araştırmada aynı anda birden fazla işe girişen ve insanlarla bağlantıda olan operatörlerin işe daha geç gittiği bulunmuş. (Ayben Ertem)

NE YAPMAK GEREK?

‘Onlara yaptırım uygulayın’

◊ Yazar Grace G. Pacie bu konuda bir kitap yazdı. Kendisi gibi zaman yönetiminde sorunu olanlara ‘zaman bükücü’ diyor. Kitabın adı da ‘Geç!: Neden Geç Kaldığımıza ve Bunu Nasıl Değiştirebileceğimize Dair Bir Zaman Bükücünün Rehberi’ (Late!: A Timebender’s Guide to Why We Are Late and How We Can Change). Bahsettiği en önemli konulardan biri arkadaş ya da aile grubuna devamlı geç kalan insanların bir yaptırımla karşılaşması gerektiği. “Kendinize en fazla ne kadar bekleyebileceğinize dair bir zaman aralığı belirleyin, daha sonra da kalkıp gidin” diyor. Sizin zamanınız da kıymetli. “Bir sonrakinde saatinde gelecektir” diye de ekliyor.

◊ Burada önce problemin neden kaynaklandığını tespit edip ona göre bir plan yapmak gerekir. Eğer ortada bir hiperaktivite-dikkat bozukluğu varsa onun tedavisine yönelik bir aksiyon almak gerekir. Bu bir kişilik özelliği mi yoksa mükemmeliyetçi mi? Örneğin sabah 7’de kalktığı halde saat 10’a kadar evden çıkamıyorsa orada ne oluyor çözmek gerek. İleriye yönelik bellekte sıkıntı yaşayan biri gideceği yerin ne kadar saatlik bir yolculuk gerektirebileceğini tahmin edemiyor olabilir. Belki haritalardan, navigasyondan destek alması gerekir. (Ayben Ertem)

DEĞİŞİRLER Mİ?

‘Tolere edildiği sürece vazgeçmeyebilir’

◊ Sürekli geç kalan kişi gideceği yeri hatırlatması için alarm kurabilir. Bir işi yapmayı son dakikaya bırakmayabilir. Sevdiği bir aktiviteyi sıkıcı bir iş görüşmesinin önüne değil arkasına koyabilir. Ayrıca bekleyen kişi olduğunu imgelemek bu davranışı aşmaya yardımcı olabilir.

◊ Geç kalma davranışı sonucu kişi tolere edildiği sürece bu davranıştan vazgeçemeyebilir. Kaybettiklerine rağmen bu şekilde davranmaya devam ediyorsa da zaten kendine zarar vermeye başlamıştır. Çünkü sürekli geç kalan biriyle program yapmayı kimse istemez.

◊ Karşımızdaki kişiye nasıl hissettiğimizi söyleyebiliriz. Bunu değiştirip değiştirmemekse ona kalmış. Evet, insanları değiştiremeyiz; tutum ve davranışlarını da kontrol edemeyiz.

Ancak kendimizi korumak adına belirli bir sınır koyabiliriz. Siz hislerinizi söyledikten sonra tutumlarını değiştirmezlerse onların geç kalmalarını hoş görmemeniz gerekir. (Feyza Bayraktar)

 

OTHER NEWS

4 hrs ago

Cumhurbaşkanı Erdoğan imzaladı! Birçok kuruma yeni atamalar yapıldı

4 hrs ago

Yunan şarkıcıdan küstah talep! Atatürk posteri ve Türk bayrağının indirilmesini istedi... Çeşme Belediye Başkanı Denizli: Hiçbir güç indirmeye yeltenemez

4 hrs ago

Biden, tıbbi bir durum tespit edilmesi halinde seçim yarışından çekilebileceğine işaret etti

4 hrs ago

Galatasaray'da ayrılık duyuruldu

4 hrs ago

Dışişleri Bakanı Fidan, Nijer Devlet Başkanı Tiani ile görüştü

4 hrs ago

Güvenoyu yoklaması öncesinde AB mahkemesinden, von der Leyen aleyhinde karar

4 hrs ago

MHP Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Yıldırım: Türk birliğine doğru gidiyoruz

4 hrs ago

Belediye kapalı pazarlarda çadır açmaya izin vermeyecek

4 hrs ago

Baykar paylaştı! Bayraktar TB3 SİHA bir testi daha başarıyla tamamladı

4 hrs ago

Luka Modric, Real Madrid'le sözleşmesini uzattı

4 hrs ago

Yerli savunma sanayisi ürünleri Lefkoşa'da sergilenecek

4 hrs ago

Yüzlerce kişiye mezar olan Rönesans Rezidans’ın ikinci duruşması yapıldı

5 hrs ago

Başkan Özer, 100 günde yaptığı projeleri kamuoyu ile paylaştı

5 hrs ago

Son dakika...Tansiyon bir anda yükseldi: Hizbullah'tan İsrail'e rest! Nasrallah: Hiç vurulmamış yerlerden hedef alınırsınız...

5 hrs ago

Bursa'da korkunç olay! Damat komada, gelinin ailesi ise bıçaklanıp darp edildi

5 hrs ago

Başkan Zeyrek ‘Kent Lokantası’ çalışmalarını yerinde inceledi

5 hrs ago

Esenyurtta korkutan yangın

5 hrs ago

Kimlik Bildirme Kanunu’na uymayan işletmelere cezai işlem uygulandı

5 hrs ago

İngiltere'de 20 yıl sonra ilk kez plak, CD ve kaset gibi fiziksel albüm satışları arttı

5 hrs ago

14 yıldır ehliyeti var, araç kullanamıyor! Bir hafta önce trafiğe çıktı, aracına bu notu astı

5 hrs ago

Fit haliyle takipçilerinden övgü aldı! TATİLE ÇIKTI

5 hrs ago

Bodrum'da Sıla rüzgarı esti

5 hrs ago

Hazırlık maçı: Beşiktaş: 0 - Shakhtar Donetsk: 1

5 hrs ago

Hayvanseverler "Sakat kalan çocuklar için neden ses çıkartmıyorsunuz?" diyen adama saldırmaya kalktı

6 hrs ago

Eyüpspor ile Esenler Erokspor'dan sessiz prova!

6 hrs ago

Erivan'dan Rusya'yı kızdıracak adım!

6 hrs ago

CHPden Tanju Özcan kararı

6 hrs ago

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Aslan: "15 Temmuz tiyatro değildir, bunu Z kuşağına iyi anlatmak gerekir"

6 hrs ago

Golcü için rota İtalya'ya çevrildi! Fenerbahçe, Milan'ın yıldızını istiyor

6 hrs ago

Altın fiyatları yeniden rekor kırdı

6 hrs ago

Galatasaray'da sürpriz ayrılık

6 hrs ago

Beşiktaş, hazırlık maçında Shakhtar Donetsk'e yenildi

6 hrs ago

IMF'den dikkat çeken Türkiye açıklaması!

6 hrs ago

Milyonlarca kişinin gitmesi bekleniyor! Paris'te büyük kriz... Leş gibi Seine Nehri, çöp dağları, terör tehdidi...

7 hrs ago

Alaattin Çakıcı, özel yattan 'kama'lı paylaşım yaptı: ÖSO Hamza Özel Kuvvetleri Komutanı Seyf Bolat ve Süleyman Şah Genel Komutanı Muhammet Cesim ziyaretime geldiler...

7 hrs ago

Prof. Dr. Cem Say, Boğaziçi'ndeki görevine iade edildi

7 hrs ago

İstanbul’un Taksi Sorununa Çare “Paylaşımlı Yolculuk” Geliyor!

7 hrs ago

Anaokulunda şok görüntü! 'Benim velilerim beni bilirler'

7 hrs ago

Antalyaspor'dan stopere Thalisson takviyesi!

7 hrs ago

Özcan'ın eski genel başkan Kılıçdaroğlu'na yönelik sözleri başını yaktı

ALONGWALKER VIETNAM: Kênh khám phá trải nghiệm của giới trẻ, thế giới du lịch ALONGWALKER INDONESIA: Saluran untuk mengeksplorasi pengalaman para pemuda global