Pałac i majątek w Tymawie, jak miasta Azteków, pochłania puszcza.

Tymawa, to wieś w powiecie ostródzkim, niedaleko Olsztynka. Przed wojną był tam dobrze prosperujący majątek ziemski z dziewiętnastowiecznym pałacykiem. Potem PGR. Obecnie jest kolejnym na Mazurach przykładem nieudanej prywatyzacji i popadając w ruinę wszystko znika pochłaniane przez przyrodę.

pałac i majątek w tymawie, jak miasta azteków, pochłania puszcza.

© Wojciech Gawor

Jak dojechać

Najprościej do Tymawy dojedziemy szosą od strony Mielna. Z daleka widać wyniosły komin, jedyną pozostałość po dworskiej gorzelni. Teren nie jest zabezpieczony, jednak, szczególnie latem trudno się przebić przez chaszcze i wszechobecne ruiny budynków gospodarczych.

Pałac

Sam pałac, również nie jest zabezpieczony i drzwi do niego stoją otworem, stąd jest częstym celem miłośników urbexu. Należał do rodziny Wernitz, pobudowano go w 1891 roku w wyważonej manierze neoklasycznej. Jest piętrowy, z użytkowym poddaszem, na prostokątnym planie, przykryty został dachem naczółkowym. Całość jest niepretensjonalna, w dobrych proporcjach. Wejście główne eksponuje ryzalit, podkreślony czterema kolumnami. Rezydencja stanowiła część północną czworoboku, który tworzyły, oficyna, gorzelnia oraz inne budynki gospodarcze. Jeszcze w połowie XIX wieku powstał park, który zaprojektował sam Johann Larass, w kierunku pobliskiego jeziora Tymawskiego. W parku można jeszcze znaleźć resztki rodowego cmentarza, założonego na pagórku, z którego pewnie w tamtym czasie rozciągał się widok na jezioro.

pałac i majątek w tymawie, jak miasta azteków, pochłania puszcza.

Tymawa ma historię zbliżoną do innych wsi regionu, pierwsze krzyżackie wzmianki pochodzą z XIV wieku, potem dobra zmieniały właścicieli, przez jakiś czas wieś należała do potężnych Finckensteinów. Wernitzowie posiadali Tymawę i nieodległe Mielno.

Grodzisko

Na północ od Tymawy znajdziemy pozostałość wczesnej działalności Państwa Zakonnego w tej okolicy. To cypel jeziora Mielno, który archeolodzy klasyfikują, jako krzyżacką strażnicę. Na razie brak dowodów na funkcjonowanie grodziska w czasach sasińskich, lub wcześniej. Ale to sprawa dalszych badań. Grodzisko doskonale nadaje się na wypad penetracyjny, ale raczej poza okresem wegetacji.

pałac i majątek w tymawie, jak miasta azteków, pochłania puszcza.

© Wojciech Gawor

Głaz polodowcowy i aleja dębowa

W pobliżu cmentarza rodowego, na brzegu jeziora Tymawskiego zalega imponujący głaz narzutowy wpisany do rejestru zabytków przyrody, a w kierunku Zybułtowa prowadzi malownicza aleja dębowa, również o statusie chronionym.

W kierunku upadku

W 1945 roku, część zabudowy majątku, w tym gorzelna, została zniszczona. Pałac ocalał i całość przekształcono w Państwowe Gospodarstwo Rolne. Od lat siedemdziesiątych XX wieku, budynek służył za ośrodek kolonijny, wieś i majątek tętniły życiem.

Po likwidacji PGR-u w 1992 r. majątek przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa i dość szybko postanowiła pozbyć się problemu sprzedając majątek warszawskiej spółce „Dwór Polski Tymawa” Sp. z o. o. z przeznaczeniem na hotel. Poczyniono pewne prace remontowe, wymieniono więźbę dachową, stropy i na tym się skończyło. Dachu, praktycznie nie ma, woda robi swoje. Od lat nic się tam nie dzieje, wszystko niszczeje, a szkoda, bo pałac jest jeszcze do uratowania. Imponuje przestrzeniami do ewentualnej aranżacji. Niestety, oprócz kominka w holu, resztek stolarki i jako tako trzymających się schodów, niewiele ma już do zaoferowania z dawnej świetności.

Kto zawinił?

Okres tzw „transformacji” i ówczesne decyzje prywatyzacyjne dotyczące zabytków spowodowały niebywałe straty w polskiej substancji zabytkowej, na terenach wiejskich, porównywalne czasem wojny. W województwie warmińsko-mazurskim, więcej znajdziemy przypadków katastrofalnych niż zakończonych udaną rewaloryzacją. Umowy sprzedaży nie były zabezpieczone konkretnymi zapisami, które mogłyby skutkować przejęciem przez państwo, w przypadku nie wywiązania się inwestora z obietnic.

To bardzo kosztowne wyzwania i wielu fantastów przeliczyło się z siłami. Kilka karier skończyło się w kozie… Państwo się wycofało z istotnej roli. A teraz trochę wstyd, że PRL lepiej dbała o poniemieckie zabytki, niż III Rzeczpospolita. To bardzo przykra konstatacja.

pałac i majątek w tymawie, jak miasta azteków, pochłania puszcza.

© Wojciech Gawor

OTHER NEWS

1 hour ago

Mamy wyliczenia waloryzacji emerytur 2025. Tabela zysku netto po kolejnych zmianach [13.06.2024]

1 hour ago

Dzięki złożeniu tego dokumentu do ZUS będziesz mieć wyższą emeryturę. Czas do lipca! [13.06.2024 r.]

1 hour ago

Tyle będziemy płacić za prąd od 1 lipca 2024 roku. Oto najnowsze stawki [12.06.2024 r.]

1 hour ago

To u niej ciężko chora Kate znalazła wsparcie. Księżna hojnie się odwdzięczyła

1 hour ago

Apple odzyskuje najcenniejszy tytuł firmy od Microsoftu po gwałtownym wzroście akcji AAPL

1 hour ago

Olga Fibak - tak żyje na co dzień. Kiedyś była żoną sławnego tenisisty Wojciecha Fibaka [13.06.2024]

1 hour ago

Miedwiediew znów pokazał mapę Rosji, jest różnica. Jeden ważny szczegół się nie zgadza

1 hour ago

Firma z wielką tradycją partnerem Comarch Cracovii. To światowy potentat

1 hour ago

Władze UW poprosiły o pomoc policję ws. protestu studentów. Interweniowali posłowie

1 hour ago

Chwile grozy nad Bałtykiem. Pośród ciemnych chmur nagle pojawił się lej

1 hour ago

Ziemia wpadła w kosmiczny obłok. Efekt mógł zmienić bieg historii

1 hour ago

Były prezydent Rosji opublikował nową mapę kraju. Dłuższa granica z Polską?

1 hour ago

Polka pokazała jak wygląda toaleta w Ameryce. O zgrozo!

1 hour ago

Joanna Garbos, córka Teresy Werner zachwyca urodą i doskonałą figurą. Pokazała też najnowszy tatuaż [13.06.2024 r.]

1 hour ago

Renta wdowia i socjalna 2024. Nowe zasady przyznawania i zmiana kwoty? 7 600 złotych dla wdowy! Mamy wyliczenia! 12.06.2024

2 hrs ago

Tragedia w Sosnowcu. Za kilka tygodni miał brać ślub

2 hrs ago

Ministerstwo zawiadamia prokuraturę ws. "młodzieżówki Szyszki". Jej finansowanie ujawniła Gazeta.pl

2 hrs ago

Były sojusznik Putina zadaje cios. Mówił o opuszczeniu kluczowego układu

2 hrs ago

Burza w sprawie testamentu Barbary Sienkiewicz. Wspomniała w nim o dzieciach

2 hrs ago

Ważny komunikat CSIRT KNF. Dotyczy serwisu OLX

2 hrs ago

Lewandowski wyszedł na trening. Taki był powód

2 hrs ago

Trzej lekarze zgierskiego szpitala zlekceważyli objawy udaru u 76-latka! Żona mężczyzny przez 3 dni przekonywała ich, że mąż ma udar!

2 hrs ago

Smartfony Google Pixel z nowymi funkcjami. Lepsze AI, transkrypcja i sprawdzanie numerów

2 hrs ago

Youtuber ostrzelał z helikoptera Lamborghini. Za fajerwerki grozi mu nawet 10 lat

2 hrs ago

"Koszmarna" pielgrzymka do Medjugorie. "Do łazienki skakałem na jednej nodze"

2 hrs ago

Ceny prądu od 1 lipca 2024 zrujnują portfele Polaków? Nowe taryfy za energię elektryczną i limity zużycia prądu 12.06.2024

2 hrs ago

Które oko podoba ci się najbardziej? To zdradza, ile lat ma twoja dusza

2 hrs ago

Finalistki Miss Polski 2024 relaksują się przed zgrupowaniem. Zobacz, jak prezentują się te piękne kobiety!

2 hrs ago

Fatalne wieści od narodowego przewoźnika. Niebawem do pracy nie przyjdzie ponad 4 tys. osób

2 hrs ago

Ekstraklasa. Vinicius Matheus odchodzi z Jagiellonii Białystok

2 hrs ago

Projekty na 100 milionów w krakowskiej hucie. ArcelorMittal podsumowuje działalność

2 hrs ago

Ci seniorzy dostali już 1344 zł dodatku do emerytury. Wypłaty ruszyły w marcu. Komu przysługują?

2 hrs ago

Monika Jarosińska uderza w gwiazdy narzekające na swoje emerytury. "To jest bezczelne"

2 hrs ago

Nie żyje żołnierz 1. Mazurskiej Brygady Artylerii. Podano możliwą przyczynę

2 hrs ago

Nagła likwidacja sklepu Auchan. Pracownicy przejmują towar, obawiając się utraty wynagrodzeń

2 hrs ago

Polacy już nie lubią jeździć na wakacje do tego kraju. "Wyraźny odwrót"

2 hrs ago

Zakatowali go na oczach narzeczonej. Tłum się bawił i nie reagował. Zrozpaczona dziewczyna zabrała głos

2 hrs ago

Zobaczył jagody i aż zrobił zdjęcie. Niebywała cena!

2 hrs ago

Ręce opadają! Szef BBN mówił o bezpieczeństwie Polski. Tak zachowali się posłowie

2 hrs ago

"Musimy przygotować się do wojny". Zdecydowany ruch szefa niemieckiego MON